- در این مطلب می‌خوانید:
کهیر پوستی معمولا به صورت راش برجسته و خارش‌دار بر روی پوست بروز پیدا می‌کند. دلیل ایجاد کهیر پوستی می‌تواند قرار گرفتن در معرض یک آلرژن، یک محرک فیزیکی مانند لباس تنگ، یا یک بیماری زمینه‌ای باشد. این عارضه انواع مختلفی دارد و به روش‌های متفاوت نیز درمان می‌شود.
در اینجا، به همه سوالات شما درباره کهیر پوستی پاسخ داده خواهد شد.
علت کهیر پوستی چیست؟
کهیر معمولاً در اثر واکنش آلرژیک به چیزی که شما با آن برخورد کرده‌اید یا خورده‌اید، ایجاد می‌شود. هنگامی که شما یک واکنش آلرژیک از خود نشان می‌دهید، بدن شما شروع به ترشح هیستامین در خون می‌کند. هیستامین‌ها مواد شیمیایی هستند که بدن شما در تلاش برای دفاع از خود در برابر عفونت و دیگر عوامل خارجی تولید می‌کند. در بعضی از افراد، هیستامین‌ها می‌توانند باعث تورم، خارش و بسیاری از علائمی شوند که با کهیر تجربه می‌شوند.
از نظر آلرژن‌ها، کهیر می‌تواند توسط عواملی مانند گرده گل، داروها، غذا، شوره حیوانات و نیش حشرات ایجاد شود. کهیر علاوه‌بر آلرژی ممکن است ناشی از شرایطی خاص باشد. پوشیدن لباس‌های تنگ، ورزش، بیماری‌ها یا عفونت‌ها؛ عامل کهیر هستند. کهیر همچنین ممکن است در نتیجه قرار گرفتن بیش از حد در دمای سرد یا گرم یا تحریک ناشی از تعریق زیاد، ایجاد شود. از آنجایی که چندین محرک بالقوه وجود دارد، بسیاری از اوقات نمی‌توان علت واقعی کهیر را تعیین کرد.
علائم کهیر پوستی چیست؟
مهم‌ترین علائم این بیماری که می‌تواند راهی برای تشخیص آن باشد، به شرح زیر است:
- ایجاد لکه‌های ریز
- ایجاد خطوط نازک و برجسته
- تمایل به خارش بخش‌های مختلف بدن
- ضایعات برجسته پوستی در هر ناحیه‌ای از بدن
- ضایعاتی که اغلب به صورت دسته‌ای ظاهر می‌شود
- ایجاد راش‌هایی به رنگ صورتی، قرمز یا همرنگ پوست
برجستگیها معمولاً بیش از 24 ساعت طول نمی‌کشند، اما ممکن است در همان زمان راش‌های جدید ایجاد شود. اندازه این برجستگیها می‌تواند از اندازه نوک سوزن تا چندین سانتی‌متر متغیر باشد. در فردی که کهیر تماسی دارد، پوست به یک آلرژن مانند لاتکس یا یک محرک واکنش نشان می‌دهد. این واکنش 10 تا 60 دقیقه پس از قرار گرفتن در معرض آلرژن رخ می‌دهد و تا 24 ساعت ادامه دارد.
در فرد مبتلا به آلرژی غذایی، کهیر معمولا در عرض 1 ساعت ظاهر می‌شود. واکنش‌ها به رنگ‌های غذایی و سایر افزودنی‌ها می‌تواند پس از 12 تا 24 ساعت ظاهر شود. واکنش به یک دارو ممکن است یکباره یا خیلی دیرتر، حتی سال‌ها پس از شروع مصرف دارو ظاهر شود. در بعضی از موارد کهیر تا چند روز ادامه دارد. افراد مبتلا به کهیر مزمن ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها این علائم را داشته باشند.
انواع کهیر پوستی کدامند و چه علتی دارند؟
بر اساس راهنمای بین‌المللی تشخیص و درمان کهیر در سال ۲۰۲۶، حدود ۲۰ درصد از افراد در طول زندگی خود دست‌کم یک بار کهیر حاد را تجربه می‌کنند. اما انواع مختلفی از این بیماری وجود دارد، که هر کدام علت متفاوتی دارند. به این ترتیب رایج‌ترین انواع کهیر پوستی عبارتند از:
1. کهیر ناشی از یک آلرژن
هنگامی که بدن به یک آلرژن واکنش نشان می‌دهد، کهیر ظاهر می‌شود. در واقع در این شرایط بدن پروتئینی به نام هیستامین آزاد می‌کند. در مرحله بعد، مویرگ یک نوعی از مایع نشت می‌دهد. این مایع در پوست تجمع یافته و باعث التهاب و ایجاد راش می‌شود. با تجمع مایع در زیر پوست، برجستگی‌های کوچکی ایجاد می‌شود. اگر شما چیزی را مصرف یا لمس کنید که به آن حساسیت دارید، این واکنش رخ می‌دهد. این شرایط را با عنوان کهیر تماسی نیز می‌شناسند.
رایج‌ترین موادی که آلرژی‌زا هستند عبارتند از:
- موادی از جنس لاتکس
- بعضی از آنتی‌بیوتیک‌ها
- بعضی از داروهای فشار خون بالا
- محصولاتی مانند کیوی، موز، شاه بلوط و انبه
- بعضی از گیاهان از جمله گزنه، پیچک سمی و بلوط سمی
- آجیل، تخم‌مرغ، غذاهای دریایی یا دیگر مواد غذایی حساسیت‌زا
- بعضی از داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی یا NSAID ها مانند آسپرین
- افزودنی‌های موجود در بعضی از غذاها، لوازم آرایشی و بهداشتی و دیگر محصولات
2. کهیر ناشی از محرک فیزیکی
گاهی یک محرک فیزیکی به عاملی برای ایجاد کهیر پوستی تبدیل می‌شود. مهم‌ترین عوامل فیزیکی ایجاد کهیر پوستی عبارتند از:
- تغییرات دمایی شدید
- خاراندن یا مالیدن پوست
- قرار گرفتن در محیط با دمای شدید
- قرار گرفتن در معرض نور خورشید
- فشار ناشی از پوشیدن کمربند سفت
- اشعه ماوراء بنفش ناشی از قرار گرفتن در تخت برنزه
- بالا رفتن دمای بدن به دلیل تعریق، ورزش، اضطراب یا دوش آب گرم
- آدرنالین که بدن هنگام ورزش و قرار گرفتن در معرض گرما یا استرس آزاد می‌کند
3. کهیر ناشی از بیماری زمینه‌ای
رایج‌ترین بیماری‌های زمینه‌ای که می‌تواند عامل ایجاد کهیر باشد، عبارتند از:
- کم کاری تیروئید
- انگل‌های روده‌ای مانند ژیاردیا لامبلیا
- هر وضعیتی که باعث التهاب رگ‌های خونی شود
- عفونت‌های ویروسی مانند آنفولانزا، سرماخوردگی، تب، یا هپاتیت نوع ب
- عفونت‌های باکتریایی مانند عفونت دستگاه ادراری و گلودرد استرپتوکوکی
- بیماری‌های خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید، لوپوس اریتماتوز سیستمیک، سندروم شوگرن، بیماری سلیاک و دیابت نوع یک
4. کهیر مزمن
کهیرها معمولا خود به خود از بین می‌روند. اما اگر این مشکل تا 6 هفته یا بیشتر طول بکشد، به کهیر مزمن مبتلا شده‌اید. کهیر پوستی حاد ممکن است در اثر قرار گرفتن در معرض یک آلرژن یا محرک، مانند غذا یا حتی دست زدن به ماده‌ای مانند گزنه به وجود بیاید. کهیر مزمن پوست یک بیماری طولانی مدت است، که پزشکان دقیقاً نمی‌دانند چرا به وجود می‌آید. ممکن است این عارضه با یک بیماری حاد یا یک مشکل خود ایمنی همراه باشد. پوست فرد مبتلا به کهیر مزمن ممکن است هر روز برای ماه‌ها یا سال ها کهیر داشته باشد.
همچنین بخوانید: موثرترین روش های از بین بردن جای جوش با مشاوره رایگان زیما
آیا کهیر پوستی واگیردار است؟
کهیر از شخصی به شخصی دیگر منتقل نمی‌شود. با این حال، در برخی موارد، کهیر با یک عفونت مسری همراه می‌شود. همچنین اگر کهیر همراه با علائمی مانند تورم صورت، زبان یا گلو، افزایش سرعت ضربان قلب یا احساس سبکی سر و سیاهی رفتن چشم‌ها باشد، ممکن است نشانه یک واکنش آلرژیک شدید به نام آنافیلاکسی باشد. در صورت مشاهده هر کدام از این علائم باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
کهیر در کودکان
بروز کهیر در کودکان نسبتاً شایع است و به شکل برجستگی‌های قرمز یا صورتی، خارش‌دار و معمولاً گذرا روی پوست ظاهر می‌شود. در بیشتر موارد، کهیر حاد در کودکان با عفونت‌های ویروسی ارتباط دارد و لزوماً به معنی حساسیت غذایی نیست. داروها، برخی مواد غذایی و عوامل فیزیکی نیز می‌توانند از محرک‌های کهیر باشند.
علت کهیر در کودکان چیست؟
مهم‌ترین علتهای کهیر زدن کودکان عبارت‌اند از:
- بعضی داروها
- گرما، سرما یا فشار روی پوست
- حساسیت غذایی در برخی کودکان
- عوامل فیزیکی مانند ورزش یا اصطکاک
- عفونت‌های ویروسی، به‌ویژه عفونت‌های تنفسی
- در کهیر مزمن، عوامل خودایمنی یا محرک‌های فیزیکی
درمان کهیر در کودکان
در موارد بدون علائم خطر، درمان معمولاً بر کنترل خارش و علائم متمرکز است. آنتی‌هیستامین‌ها از درمان‌های اصلی کهیر در کودکان هستند، اما نوع و دوز دارو باید حتما با توجه به سن، وزن و شرایط کودک و با راهنمایی پزشک یا داروساز تعیین شود.
اگر کهیر همراه با تورم لب یا زبان، مشکل تنفسی، خس‌خس، ضعف، سرگیجه یا سایر علائم واکنش شدید باشد، نباید به درمان خانگی اکتفا کرد و باید فوراً مراقبت پزشکی دریافت شود.
کهیر در بارداری
کهیر ممکن است در دوران بارداری نیز ایجاد شود. در این دوره، تغییرات هورمونی و سیستم ایمنی می‌توانند بر بیماری‌های آلرژیک و پوستی اثر بگذارند. بااین‌حال، هر نوع بثورات خارش‌دار در بارداری الزاماً کهیر معمولی نیست و برخی بیماری‌های پوستی اختصاصی دوران بارداری نیز می‌توانند ظاهری مشابه داشته باشند.
علت کهیر در بارداری چیست؟
علت می‌تواند همان عوامل رایج کهیر در سایر افراد باشد؛ از جمله:
- عفونت‌ها
- بعضی داروها
- واکنش‌های آلرژیک به غذاها و خوراکی‌‌ها
- عوامل فیزیکی مانند گرما، سرما یا فشار
- کهیر مزمن خودبه‌خودی بدون علت مشخص
بنابراین، اگر بثورات برای اولین بار در دوران بارداری ظاهر شده یا به‌طور مکرر ادامه پیدا می‌کند، تشخیص علت توسط پزشک اهمیت دارد.
درمان کهیر در بارداری
درمان کهیر در بارداری باید با توجه به وضعیت مادر و جنین و تحت نظر پزشک انجام شود. در صورت نیاز به درمان دارویی، آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم از گزینه‌های اصلی درمان کهیر هستند؛ اما انتخاب دارو در دوران بارداری باید با توجه به مرحله بارداری، وضعیت مادر و ارزیابی پزشک انجام شود، زیرا اطلاعات ایمنی درباره همه داروها به یک اندازه کامل نیست.
انجمن آمریکایی آلرژی، آسم و ایمونولوژی نیز تأکید می‌کند که برخی آنتی‌هیستامین‌ها می‌توانند در دوران بارداری برای کنترل خارش ناشی از کهیر استفاده شوند، اما انتخاب دارو باید با پزشک انجام شود.
نکته مهم این است که باید در دوران بارداری از مصرف خودسرانه دارو، مکمل یا روغنهای گیاهی برای درمان کهیر خودداری کنید.
جدول خلاصه انواع کهیر، علت و درمان
|
نوع کهیر |
علت یا محرک احتمالی |
درمان پیشنهادی |
|
کهیر حاد |
عفونت‌ها، برخی داروها و در بعضی موارد حساسیت غذایی |
آنتی‌هیستامین نسل دوم، در صورت نیاز و با توجه به شرایط بیمار |
|
مزمن خود به خودی |
نامشخص |
آنتی‌هیستامین نسل دوم؛ در صورت کنترل‌نشدن، بررسی و درمان تخصصی |
|
کهیر فشاری |
فشار مداوم‌در آن ناحیه |
کاهش فشار روی پوست و درمان دارویی متناسب با علائم |
|
سرمایی و گرمایی |
سرما و گرما |
پرهیز از محرک و آنتی‌هیستامین در صورت نیاز؛ ارزیابی پزشکی در موارد شدید |
|
کلینرژیک |
افزایش دمای بدن و تعریق، مانند هنگام ورزش یا قرارگرفتن در محیط گرم |
مدیریت محرک‌ها و آنتی‌هیستامین در صورت نیاز |
|
کودکان |
ویروس، دارو یا غذا |
آنتی‌هیستامین متناسب با سن و وزن، با نظر پزشک |
|
بارداری |
عوامل مختلف مانند ویروس، دارو و غذا |
درمان توسط پزشک |
راه‌های پزشکی درمان کهیر کدامند؟
کهیر مزمن می‌تواند منجر به ناراحتی شدید، پریشانی و احتمالاً افسردگی شود. استرس نیز می‌تواند کهیر را تشدید کند. و همچنین کهیر زدن می‌تواند استرس را بدتر کند. پس اگر که احساس می‌کنید کهیر بر کیفیت زندگی یا سلامت روانی شما تأثیر می‌گذارد، باید با پزشک صحبت کنید. اگر آزمایشات یک بیماری زمینه‌ای مانند لوپوس را نشان دهد، پزشک درمان را به سرعت شروع می‌کند. رایج‌ترین راه‌های پزشکی برای درمان کهیر پوستی عبارتند از:
- کرم‌های تسکین‌دهنده برای کاهش خارش
- استفاده کوتاه مدت از استروئیدهای موضعی
- کرم‌های ضد عفونی کننده برای جلوگیری از عفونت ثانویه
- آنتی هیستامین‌هایی مانند ستیریزین (Zyrtec) یا فکسوفنادین (Allegra)
در ضمن اگر نشانه‌های واکنش به آلرژی‌زاها ادامه پیدا کند و شما در لب‌ها، صورت یا زبان خود تورم داشته باشید، پزشک ممکن است یک انژکتور خودکار اپی نفرین را برای استفاده در مواقع اضطراری تجویز کند.
راه‌های خانگی درمان کهیر پوستی کدامند؟
بهترین رویکرد برای درمان کهیر بستگی به علت و حاد یا مزمن بودن آن دارد. کهیر حاد اگر علائم خفیف داشته باشد و پس از قرار گرفتن در معرض یک آلرژن یا محرک ظاهر شود، به درمان‌های خانگی جواب داده و خارش را تا زمانی که بثورات ناپدید شوند، تسکین می‌دهد.
از طرفی مکمل‌هایی مانند ویتامین D3 می‌توانند به درمان کهیر مزمن کمک کنند. همچنین راه‌های خانگی درمان کهیر پوستی به شرح زیر است:
- اجتناب از خاراندن کهیرها
- اجتناب از قرار گرفتن در معرض آفتاب
- پوشیدن لباس‌های گشاد، سبک و نخی
- اجتناب از قرار گرفتن در معرض محرک‌های شناخته شده
- استفاده از لوسیون تسکین دهنده یا کمپرس خنک برای کاهش خارش کهیرها
- گرفتن دوش آب سرد در تابستان و محافظت از خود در برابر گرمای بیش از حد
- استفاده از صابون‌ها، مرطوب‌کننده‌ها و سایر لوازم آرایشی و بهداشتی مخصوص پوست حساس
آیا می‌توان از کهیر پیشگیری کرد؟
چند عادت ساده وجود دارد که از ابتلا به این بیماری پیشگیری خواهد کرد:
- ثبت هرگونه محرک احتمالی
- مشورت با پزشک درباره مصرف داروها و احتمال آلرژین بودن آن
- استفاده از مدیتیشن و دیگر روش‌های آرامش بخش برای مدیریت استرس
- استفاده از صابون‌ها، کرم‌های پوستی و شوینده‌ها ملایم یا بدون عطر
- مصرف آنتی هیستامین در فصل گرده افشانی گل‌ها (در صورتی که به این شرایط حساسیت دارید)
چه زمانی باید برای کهیر به پزشک مراجعه کنیم؟
همه موارد کهیر نیاز به مراجعه فوری ندارند؛ اما در شرایط زیر بهتر است فرد توسط پزشک ارزیابی شود:
- کودک دچار کهیرهای مکرر یا شدید شود.
- کهیر برای چند روز ادامه پیدا کند یا مرتب عود کند.
- کهیر بعد از مصرف یک دارو یا غذای خاص ایجاد شود.
- تورم عمیق لب‌ها، زبان، صورت یا اطراف چشم ایجاد شود.
- علت مشخصی برای کهیر پیدا نشود و علائم مکرراً تکرار شوند.
- علائم بیشتر از 6 هفته ادامه داشته باشد؛ در این حالت کهیر مزمن مطرح می‌شود.
آیا کهیر عصبی واقعاً یک نوع کهیر است؟
اصطلاح کهیر عصبی در گفتار عمومی برای کهیری به کار می‌رود که در زمان استرس، اضطراب یا فشار روانی ظاهر یا تشدید می‌شود. بااین‌حال، کهیر عصبی به‌عنوان یک دسته مستقل در طبقه‌بندی استاندارد انواع کهیر قرار نمی‌گیرد.
شواهد نشان می‌دهند استرس روانی می‌تواند در برخی افراد مبتلا به کهیر مزمن خودبه‌خودی، محرک یا تشدیدکننده علائم باشد. ارتباط میان سیستم عصبی، هورمون‌های استرس، سلول‌های ایمنی و پوست می‌تواند در این فرایند نقش داشته باشد، اما هنوز مشخص نیست که استرس به‌تنهایی علت مستقیم ایجاد کهیر در همه افراد باشد.
سوالات متداول درباره کهیر پوستی
1. بهترین روش درمان سریع کهیر پوستی چیست؟
همه درمان‌هایی که معرفی کردیم به هر حال مدت زمانی را برای اثرگذاری نیاز دارند. با این وجود می‌توان از حمام با آب ولرم برای درمان سریع کهیر پوستی استفاده کرد.
2. بهترین قرص برای درمان کهیر کدام است؟
بهترین قرص برای درمان کهیر را فقط می‌توان با توجه به وضعیت سلامت هر شخص و تجویز پزشک تعیین کرد. با این وجود آنتی‌هیستامین‌ها رایج‌ترین قرص‌های درمان کهیر هستند.
سوالات متداول
3. کهیر پوستی چیست و چه شکلی است؟
کهیر نوعی واکنش پوستی است که با برجستگی‌های خارش‌دار و معمولاً گذرا روی پوست ظاهر می‌شود. این ضایعات می‌توانند در اندازه‌های مختلف ایجاد شوند و معمولاً هر ضایعه طی ۲۴ ساعت از بین می‌رود.
4. علت اصلی کهیر پوستی چیست؟
علت به نوع کهیر بستگی دارد. عفونت، دارو، بعضی غذاها و عوامل فیزیکی از محرک‌های شناخته‌شده هستند.
5. آیا کهیر پوستی واگیردار است؟
خیر. خودِ کهیر واگیردار نیست؛ اما اگر علت آن یک عفونت ویروسی باشد، عفونت زمینه‌ای ممکن است قابلیت انتقال داشته باشد.
6. کهیر مزمن چیست و چند هفته طول می‌کشد؟
اگر کهیر به‌صورت مکرر یا مداوم بیش از 6 هفته ادامه داشته باشد، در دسته کهیر مزمن قرار می‌گیرد. کهیر مزمن ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها عود کند.
7. آیا کهیر خطرناک است؟
در اغلب موارد کهیر خطرناک نیست؛ اما اگر همراه با تورم زبان یا گلو، تنگی نفس، سرگیجه یا افت فشار باشد، می‌تواند نشانه آنافیلاکسی و یک وضعیت اورژانسی باشد.
8. چه زمانی کهیر نشانه آنافیلاکسی است؟
در صورت بروز این علائم، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت؛ زیرا آنافیلاکسی می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد. آنتی‌هیستامین جایگزین درمان اورژانسی آنافیلاکسی نیست.
9. کهیر در کودکان چه علتی دارد؟
در کودکان، عفونت‌های ویروسی از شایع‌ترین عوامل کهیر حاد هستند. داروها و برخی غذاها نیز می‌توانند محرک باشند.
10. آیا استرس می‌تواند باعث کهیر شود؟
استرس می‌تواند در بعضی افراد، به‌خصوص مبتلایان به کهیر مزمن، علائم را تحریک یا تشدید کند؛ اما نمی‌توان گفت استرس به‌تنهایی علت همه موارد کهیر است.
11. تفاوت کهیر حاد و مزمن چیست؟
کهیر حاد کمتر از ۶ هفته طول می‌کشد، درحالی‌که کهیر مزمن بیش از ۶ هفته ادامه دارد یا به‌طور مکرر عود می‌کند.
12. آیا ویتامین D برای درمان کهیر مزمن مؤثر است؟
شواهدی از ارتباط کمبود ویتامین D با کهیر مزمن و احتمال بهبود علائم پس از مکمل‌یاری وجود دارد، اما هنوز نمی‌توان ویتامین D را درمان اصلی کهیر مزمن دانست.
13. کهیر در بارداری طبیعی است؟
کهیر می‌تواند در بارداری رخ دهد، اما هر بثورات خارش‌دار در این دوران الزاماً کهیر معمولی نیست. تشخیص صحیح و انتخاب دارو باید با نظر پزشک انجام شود.
14. چگونه از کهیر پیشگیری کنیم؟
اگر محرک مشخصی وجود دارد که باعث کهیر در بدن شما می‌شود، از آن دوری کنید؛ برای مثال گرمای شدید، فشار روی پوست یا ماده غذایی مشخص.
15. آیا آب گرم برای کهیر مضر است؟
آب بسیار گرم می‌تواند در برخی افراد علائم کهیر و خارش را تشدید کند. بهتر است از دوش داغ و طولانی و تحریک شدید پوست خودداری شود.
16. کهیر چند روز طول می‌کشد؟
هر ضایعه کهیری معمولاً کمتر از 24 ساعت در یک نقطه باقی می‌ماند، اما ممکن است ضایعات جدید ایجاد شوند. کهیر حاد معمولاً کمتر از 6 هفته طول می‌کشد.
17. آیا کهیر با اگزما یا سایر مشکلات پوستی فرق دارد؟
بله. ضایعات کهیری معمولاً ناگهانی ایجاد می‌شوند، خارش دارند و هر ضایعه اغلب ظرف 24 ساعت از بین می‌رود. اگزما معمولاً ماندگارتر است و می‌تواند با خشکی، پوسته‌ریزی و التهاب همراه باشد.
نویسنده: تیم مشاوران زیمالب
منبع: my.clevelandclinic - americanpregnancy - my.clevelandclinic - medicalnewstoday
دیدگاه‌های کاربران