- در این مطلب میخوانید:
علت جوش صورت و راه های درمان آن، موضوعی است که در این نوشته به طور دقیق و موشکافانه بررسی خواهد شد. جوش صورت همان عارضهای است که میتواند سلامت و زیبایی پوست شما را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. اینکه این عارضه از چه عواملی نشأت میگیرد و چه راه درمانی دارد، دیر یا زود به کارتان میآید.
در واقع دلیل جوش صورت میتواند از درون بدن یا از عوامل محیطی نشأت بگیرد، به همین دلیل شناخت آن اولین قدم برای درمان مؤثر است. پس لازم است بندهای بعدی این نوشته را با دقت بخوانید و از اطلاعات کاربردی آن استفاده کنید.
انواع جوش صورت
انواع جوش صورت عبارتند از:
- آکنه هورمونی: آکنه هورمونی، بزرگسالانی را تحتتاثیر قرار میدهد، که تولید بیشاز حد سبوم باعث مسدود شدن منافذ پوستشان میشود.
- آکنه قارچی: آکنه قارچی زمانی رخ میدهد، که نوعی مخمر در فولیکولهای موی شما انباشته شود. این جوشها ممکن است خارشدار و ملتهب باشند.
- آکنه کیستی: آکنه کیستی یکی از انواع جوش است، باعث ایجاد برآمدگیهای عمیق و پر از چرک میشود. این نوع آکنه میتواند منجر به ایجاد جای زخم شود.
- آکنه ندولار: آکنه ندولار شکل شدیدی از آکنه است، که باعث ایجاد جوشهایی روی سطح پوست و همچنین تودههای ندولار و دردناک در زیر پوست میشود.
علت جوش صورت
رایجترین دلایل ایجاد انواع جوش صورت عبارتند از:
- چربی بیش از حدی که توسط پوست تولید میشود
- جمع شدن سبوم و سلولهای مرده در منافذ پوست و فولیکولها
- باکتریها
- عوامل عفونتزا
- تغییرات هورمونی و آندروژنها که هورمونهای موجود در بدن پسرها و دخترهایی هستند که در دوران بلوغ به سر میبرند. این هورمون باعث افزایش تولید سبوم توسط غدد مربوط به آن میشود. هورمونها بعد از سن بلوغ نیز مدام تغییر میکند و این عارضه به خصوص زنان را تحت تأثیر قرار میدهد. برای مثال قاعدگی، بارداری، زایمان و شیردهی به نوزاد با تغییرات هورمونی قابل توجهی در زنان همراه است.
- استفاده از داروهای خاصی مانند داروهای حاوی کورتیکواستروئیدها، تستوسترون یا لیتیوم
- رژیم غذایی نامناسب و مصرف غذاهای خاص از جمله غذاهای غنی از کربوهیدرات، مانند نان، شیرینی و چیپس
- تنش و استرس که یکی از عوامل تشدید جوش صورت است که خیلی فوری نیز عمل میکند. استرس شاید باعث جوش صورت نمیشود، اما اگر شما در حال حاضر به این عارضه دچار هستید، استرس ممکن است آن را بدتر کند.
- ژنتیک که نقش مهمی در آکنه ایفا میکند. اگر هر دو والدین شما آکنه داشته باشند، احتمال بروز آن در شما تشدید میشود.
همچنین بخوانید: علت جوش پیشانی و راه درمان آن
چگونه علت جوش زدن را تشخیص دهیم؟
پزشک یا متخصص پوست میتواند علت جوش را طی معاینه پوست تشخیص دهد. در طول این معاینه، پزشک پوست شما را از نزدیک بررسی میکند، تا اطلاعات بیشتری در مورد علائم شما بهدست آورد.
علاوهبر این، ممکن است سوالاتی هم بپرسند، مانند:
- آیا استرس دارید؟
- آیا سابقه خانوادگی جوش صورت دارید؟
- در حال حاضر چه داروهایی مصرف میکنید؟
- آیا متوجه شدید که در طول چرخه قاعدگی، جوشهایتان بیشتر میشود؟
با کمک پاسخ این سوالها، علت جوش بهسادگی مشخص میشود. پزشک شما برای تشخیص علت جوش نیازی به انجام آزمایشهای تشخیصی ندارد، اما اگر بهطور ناگهانی و شدید دچار جوش صورت شوید، بهخصوص اگر فردی بزرگسال باشید، ممکن است برای تشخیص هرگونه بیماری زمینهای، آزمایشهایی را تجویز کند.
جوش صورت در زنان نشانه چیست؟
جوش صورت در زنان میتواند نشانه یکی از موارد زیر باشد:
- قاعدگی: برخی از زنان درست پیش از شروع دوره قاعدگی خود دچار بروز ناگهانی آکنه میشوند.
- بارداری: بسیاری از زنان در این دوران، بهویژه طی سه ماه اول بارداری، علائم آکنه را تجربه میکنند.
- سندرم تخمدان پلیکیستیک: این یک بیماری شایع است، که میتواند باعث بروز آکنه، افزایش وزن و تشکیل کیستهای کوچک در داخل تخمدان شود.
جوش صورت در مردانه نشانه چیست؟
سطح بالای تستوسترون یا نوسانات این هورمون میتواند باعث بروز جوش در مردان شود. برخی از مردان ممکن است ژنتیک یا سابقه خانوادگی آکنه داشتهباشند، که این امر احتمال ابتلا به این مشکل را افزایش میدهد. همچنین، رژیم غذایی نامناسب، کمبود خواب با کیفیت، و سطح بالای استرس، همگی با تشدید آکنه رابطه مستقیم دارند.
چه اقداماتی جوش صورت را تشدید میکند؟
گاهی بعضی از عوامل نقشی در ایجاد جوش صورت ندارند اما آن را تشدید میکنند. اقداماتی که جوش صورت را تشدید کرده و فرآیند درمان آن را به تأخیر میاندازد عبارتند از:
- خوردن شکلات و غذاهای چرب
- استفاده بیش از حد از مواد شوینده و شستن مداوم صورت با استفاده از صابونهای شیمیایی قوی
- استفاده بیش از اندازه از مواد آرایشی که منجر به بسته شدن منافذ پوست میشود
- تحت فشار قرار دادن و اعمال اصطکاک بر روی پوست صورت ناشی از پوشیدن یقههای تنگ و کلاه ایمنی و استفاده از تلفن همراه و ... .
- لمس کردن، خاراندن و فشار دادن جوشهای صورت؛ این می تواند بسیار وسوسه انگیز باشد، اما دست زدن به جوش صورت پوست را تحریک کرده و آن را بدتر و بدتر میکند. این اقدام میتواند جوش را به مناطق دیگر صورت نیز گسترش دهد. دست زدن، مالش و فشار دادن علاوه بر ایجاد زخم میتواند باکتریهای بیشتری را به عارضه مورد نظر هدایت کرده و باعث تشدید عفونت شود.
چه اقداماتی جوش صورت را بهتر میکند؟
برای اینکه بتوانید به فرآیند التیام و درمان جوش صورت کمک کنید، بهتر است اقدامات زیر را انجام دهید:
پاککننده و محصولات پوستی مناسب را انتخاب کنید
بسیاری از صابونهای معمولی دارای اسیدیته یا pH خیلی بالا هستند که میتواند پوست را تحریک کرده و آکنه را بدتر کند. بهتر است هر محصولی را بر روی پوست خود اعمال نکنید. برای پاک کردن و شستشو از محصولی استفاده کنید که pH نزدیک به pH طبیعی پوست شما و در حدود 5.5 دارد.
پوست صورت خود را مرطوب نگه دارید
هیدراته یا مرطوب نگه داشتن پوست صورت بسیار مهم است، زیرا باعث می شود که زخمهای آکنه به سرعت بهبود یافته و خطر کلی شیوع عفونت و باکتری کاهش یابد. هنگامی که پوست صورت شما خشک است، به راحتی میتواند تحریک شده یا آسیب ببیند. این شرایط به راحتی منجر به ایجاد جوش میشود. پوست هیدراته و مرطوب تضمین میکند که عارضهها در کوتاهترین مدت زمان ممکن درمان شود. استفاده از محصولات آبرسان و نوشیدن آب تا 8 لیوان در روز به مرطوب و هیدراته نگه داشتن پوست شما کمک میکند.
استرس خود را کنترل کنید
استرس باعث افزایش سطح هورمون آندروژن میشود. آندروژن باعث تحریک فولیکولهای مو و غدد چربی در منافذ پوست شده و با افزایش خطر آکنه همراه است. بنابراین لازم است در اولین فرصت استرس خود را کنترل کنید. برای این کار میتوانید راهکارهای زیر را به کار گیرید:
- صحبت کردن با خانواده، دوستان، دکتر یا سایر افراد حامی
- داشتن خواب کافی
- داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل و اجتناب از پرخوری در وعدههای غذایی
- انجام تمرین و ورزش منظم
- محدود کردن مصرف الکل و کافئین
- تمرین تنفس عمیق، یوگا و یا مدیتیشن
روشهای رایج درمان جوش
جوش معمولاً با یکی از روشهای زیر درمان میشود:
1. داروهای موضعی
پزشک ممکن است کرم، ژل یا لوسیونهای درمان آکنه را توصیه کند. مهمترین ترکیبات موضعی عبارتند از:
- داپسون: ژل موضعی با خاصیت ضدباکتری که آکنههای ملتهب را کاهش میدهد.
- آزلائیک اسید: اسیدی طبیعی از غلات که میکروبها را کاهش میدهد و التهاب را کم میکند.
- سالیسیلیک اسید: بهصورت پاککننده یا لوسیون، لایه سطحی پوست و سلولهای مرده را حذف میکند و از بستهشدن منافذ جلوگیری میکند.
- بنزوئیل پراکسید: ژل یا شوینده بدون نسخه که باکتریهای تشدیدکننده آکنه را کاهش میدهد. غلظتهای پایینتر، حساسیت کمتری ایجاد میکنند.
- آنتیبیوتیکهای موضعی: مانند کلیندامایسین و اریترومایسین که باکتریهای سطحی پوست را کنترل میکنند؛ در ترکیب با بنزوئیل پراکسید مؤثرترند.
- رتینوئیدها: با جلوگیری از بستهشدن منافذ، جوشهای سرسیاه و سفید را کاهش میدهند. باید روی کل ناحیه استفاده شوند و معمولاً چند ماه زمان میبرد تا اثر کنند.
2. داروهای خوراکی
برای آکنههای متوسط تا شدید یا مقاوم:
- ایزوترتینوئین: رتینوئید خوراکی قوی که غدد چربی را کوچک کرده و از تشکیل جوش جلوگیری میکند.
- آنتیبیوتیکهای خوراکی: مانند تتراسایکلین، مینوسایکلین و داکسیسایکلین برای درمان آکنههای باکتریایی.
- قرصهای ضدبارداری: برخی انواع حاوی استروژن و پروژسترون که به تنظیم هورمونها و کاهش آکنه زنان کمک میکنند.
- هورموندرمانی: بهویژه برای کسانی که آکنهشان با چرخه قاعدگی تشدید میشود. شامل قرصهای هورمونی یا داروی اسپیرونولاکتون برای کنترل اثر آندروژنها.
3. درمانهای جانبی
در صورت عدم پاسخ مناسب به داروها یا وجود جای جوش:
- تزریق استروئید: برای کاهش التهاب در ندولهای بزرگ و دردناک.
- لیزر و نوردرمانی: با تحریک تولید کلاژن و بازسازی پوست، جای جوش را کاهش میدهند.
- لایهبرداری شیمیایی: برداشتن لایه سطحی پوست برای صافتر شدن و کم شدن جای آکنه.
روغن های گیاهی برای درمان جوش صورت
روغنهای گیاهی محصولات طبیعی و بدون عارضهای هستند که در درمان بسیاری از مشکلات پوست و مو مورد استفاده قرار میگیرند. روغن تراپی علاوه بر مرطوب و هیدراته نگه داشتن پوست، آن را تغذیه کرده و روند درمان عارضهها را سرعت میبخشد.
همچنین بخوانید: بهترین روش های از بین بردن جای جوش با مشاوره رایگان
مؤثرترین روغنهای گیاهی برای درمان جوش صورت عبارتند از:
روغن درخت چای
این روغن به دلیل قابلیتی که در مبارزه با باکتریها و درمان عفونتهای پوستی دارد، معروف است. روغن درخت چای با اپیدرمیدیس و پروپیونی باکتریوم که دو باکتری عامل آکنه و جوش صورت هستند، مبارزه میکند. بر اساس تحقیقات روغن درخت چای نسبت به بخشی از داروهای شیمیایی تقریبا چهار برابر بیشتر در کاهش عوارض آکنه و تقریباً شش برابر موثرتر در کاهش شدت آکنه عمل میکند.
این روغن همچنین اثرات نامطلوب کمتری نسبت به داروها دارد. برای مثال سوزش، تحریک پوست و خشکی به ندرت در استفاده از این محصول اتفاق میافتد.
قیمت و خرید روغن درخت چای
روغن اسطوخودوس
این روغن دارای خواص ضد باکتری و ضد قارچی قدرتمندی است. بنا بر همین خواص، روغن اسطوخودوس اختلالات باکتریایی و قارچی را درمان میکند. روغن اسطوخودوس به همه افرادی که مستعد آکنه و جوش صورت هستند توصیه میشود. این روغن منافذ پوست را پاکسازی کرده و التهابات را از بین میبرد.
قیمت و خرید روغن اسطوخودوس
روغن هسته انار
این روغن سرشار از پروتئین، فیبر، فولات، ویتامینهای C و K به همراه آنتیاکسیدانهای قوی است. روغن هسته انار در پاکسازی منافذ پوست و کنترل تولید سبوم، نقش مهمی دارد. این روغن همچنین در درمان آکنه و جوش صورت عالی عمل میکند. روغن هسته انار یک تسکیندهنده قوی برای التهابات پوستی مانند جوش و آکنه است.
قیمت و خرید روغن هسته انار
روش استفاده از روغنهای گیاهی برای درمان آکنه
برای استفاده از روغن درخت چای، روغن هسته انار و روغن اسطوخودوس به منظور درمان جوش صورت بهتر است اقدامات زیر را انجام دهید:
- مقدار مناسبی از روغن مورد نظر را آماده کنید.
- یک تکه پنبه را به روغن موردنظر آغشته کرده و آن را به طور مستقیم بر روی جوش اعمال کنید.
- اجازه دهید این روغن بیست دقیقه بر روی پوست بماند.
- حالا با یک حوله مناسب نمدار روغن را پاک کنید.
- در صورت تمایل میتوانید پس از آن از مرطوب کننده استفاده کنید.
- این روند را 1-2 بار در روز تکرار کنید.
سوالات متداول علت جوش صورت و راههای درمان آن
1. آیا ترکاندن جوشها باعث بیشتر شدن آنها میشود؟
بله، ترکاندن جوشها مخصوصاً نوع عمیق و ملتهب، معمولاً وضعیت را بدتر میکند. این کار باکتری و التهاب را به اطراف پوست منتقل کرده و احتمال ایجاد جوشهای جدید، التهاب بیشتر و حتی جای زخم را افزایش میدهد.
2. آیا ترکاندن جوشها کار درستی است؟
خیر، این کار بههیچوجه توصیه نمیشود. تنها جوشهای سرسفید سطحی و کاملاً آماده تخلیه، آن هم در شرایط استریل و فقط توسط متخصص قابل تخلیه هستند. دستکاری جوش در خانه خطر عفونت، درد و آسیب پوستی دائمی دارد.
3. آیا برای یافتن علت جوشها باید به پزشک مراجعه کنیم؟
بله، مراجعه به متخصص پوست برای تشخیص دقیق و درمان مناسب ضروری است. آکنه میتواند علل مختلفی مانند مسائل هورمونی، ژنتیکی، استرس یا داروها داشته باشد و پزشک با تشخیص نوع آکنه بهترین درمان را پیشنهاد میکند.
4. روشهای خانگی چقدر تأثیر دارند؟
روشهای خانگی معمولاً برای آکنه خفیف تا متوسط کمککنندهاند، اما برای جوشهای شدید کافی نیستند. اگر با این روشها بهبود حاصل نشد، مراجعه به پزشک ضروری است.
نویسنده: تیم مشاوران زیمالب
منبع: medicalnewstoday - healthline - mayoclinic
دیدگاههای کاربران